หลายๆ คนเข้าใจผิดว่าการจัดฟันแฟชั่นเป็นการ ‘จัดฟัน’ ลักษณะหนึ่ง แต่อันที่จริงแล้ว การจัดฟันแฟชั่นไม่นับว่าเป็นการจัดฟัน เพราะไม่ได้ช่วยแก้ไขปัญหา หรือรักษาฟันแต่อย่างใด ทั้งยังเป็นอันตรายกับสุขภาพปากและฟันถึงขนาดทำให้โครงสร้างฟันเสีย รากฟันละลาย ฟันเน่า ติดเชื้อ และส่งผลเสียอื่นๆ อีกมากมาย ส่วนที่ยังเรียกกันว่า ‘จัดฟันแฟชั่น’ เป็นเพราะความสับสนเท่านั้น

หลายๆ คนเข้าใจผิดว่าการจัดฟันแฟชั่นเป็นการ ‘จัดฟัน’ ลักษณะหนึ่ง แต่อันที่จริงแล้ว การจัดฟันแฟชั่นไม่นับว่าเป็นการจัดฟัน เพราะไม่ได้ช่วยแก้ไขปัญหา หรือรักษาฟันแต่อย่างใด ทั้งยังเป็นอันตรายกับสุขภาพปากและฟันถึงขนาดทำให้โครงสร้างฟันเสีย รากฟันละลาย ฟันเน่า ติดเชื้อ และส่งผลเสียอื่นๆ อีกมากมาย ส่วนที่ยังเรียกกันว่า ‘จัดฟันแฟชั่น’ เป็นเพราะความสับสนเท่านั้น

บางคนอาจยังรู้ไม่เท่าทันความร้ายแรงที่กล่าวไปข้างต้น อาจคิดว่าเป็นการจัดฟันราคาถูก หรือคิดว่าเป็นแฟชั่นสวยๆ งามๆ บทความนี้จะมาเจาะลึกเรื่องอันตรายที่น่ากลัวชนิดได้ไม่คุ้มเสียของการจัดฟันแฟชั่น มาเรียนรู้ให้ดีก่อนจะเอาวัสดุไร้คุณภาพที่ปนปเปื้อนสารเคมีแปลกปลอมเข้าไปในปากและฟันกันดีกว่า 

ทำความรู้จักกับการจัดฟันแฟชั่น

‘การจัดฟัน’ และ ‘การจัดฟันแฟชั่น’ นั้นไม่เหมือนกัน การจัดฟัน เป็นวิธีทางทันตกรรมที่ช่วยรักษาฟันให้เรียงตัวสวยมากขึ้น ซึ่งมีขั้นตอนที่ละเอียด และต้องได้รับการดูแลจากทันตแพทย์ ขณะที่การจัดฟันแฟชั่นเป็นเพียงกระบวนการติดตั้งวัสดุจัดฟันเพื่อเลียนแบบการจัดฟัน โดยใช้เครื่องมือ และวัสดุที่ไม่ได้คุณภาพ ไม่มีมาตรฐาน และไม่ผ่านขั้นตอนการทำฟันอย่างถูกวิธี ซึ่งการจัดฟันลักษณะดังกล่าวไม่นับว่าเป็นการรักษาทางทันตกรรม ไม่ได้ช่วยในเรื่องการรักษาฟัน หรือการเรียงตัวของฟัน อีกทั้งทำให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพช่องปากและฟันอีกด้วย

ประเภทของการจัดฟันแฟชั่น

การจัดฟันแฟชั่น สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 รูปแบบ ได้แก่ แบบติดแน่นกับฟัน และแบบถอดได้ โดยแต่ละแบบนั้นมีลักษณะที่ต่างกันออกไป ดังนี้

จัดฟันแฟชั่นแบบติดแน่นกับฟัน

สำหรับการจัดฟันแฟชั่นแบบติดแน่นกับฟัน คือการนำแบร็กเก็ต ลูกปัด หรือยางสี มาติดลงบนตัวฟัน และใช้ลวดหรือโลหะเส้นเล็กๆ ยึดติดกับแบร็กเก็ตเพื่อเลียนแบบการจัดฟัน ซึ่งการจัดฟันแฟชั่นนั้นมักใช้กาวในการยึดติดเครื่องมือเข้ากับฟันหน้า และทำโดยผู้ที่ไม่มีความรู้ จึงมักพบปัญหาฟันผิดรูปจากการดึงของลวดตามมาบ่อยๆ นอกจากนั้น การจัดฟันแฟชั่นรูปแบบนี้ ผู้ใส่ไม่สามารถถอดออกได้ จึงส่งผลเสียตามมาอีก เช่น แบร็กเกตที่ใช้มีเชื้อโรคสะสมจนนำไปสู่ปัญหาฟันผุหรือติดเชื้อในช่องปาก 

จัดฟันแฟชั่นแบบถอดได้

จัดฟันแฟชั่นแบบถอดได้

การจัดฟันแฟชั่นแบบถอดได้ มีลักษณะคล้ายรีเทนเนอร์ ซึ่งสามารถใส่เข้า-ถอดออกได้ และเมื่อเทียบกับการทำฟันแบบติดแน่นแล้ว จะค่อนข้างได้รับความนิยมมากกว่า เพราะสามารถถอดออกมาเพื่อทำความสะอาดหลังทานอาหาร หรือทำกิจกรรมต่างๆ ได้ตามปกติ ทว่าวัสดุที่ใช้ในการจัดฟันแฟชั่นแบบถอดได้ มักเป็นวัสดุที่ผิดสุขลักษณะ ปนเปื้อนสารเคมี ส่งผลให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อสูง 

สาเหตุที่การจัดฟันแฟชั่นอันตรายกว่าที่คิด

สาเหตุที่การจัดฟันแฟชั่นอันตรายกว่าที่คิด

การจัดฟันแฟชั่นเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายกับช่องปากและฟัน ทั้งในเรื่องของวัสดุที่ไม่ได้มาตรฐาน เครื่องมือการทำฟันไม่สะอาด ตลอดจนการจัดฟันโดยผู้ที่ไม่ใช่ทันตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งส่งผลให้ฟันที่อยู่ในสภาพดีอยู่แล้วกลับแย่ลง และอาจสร้างความยากลำบากในการรับประทานอาหารหรือการทำกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวันได้

วัสดุไม่ได้มาตรฐาน

วัสดุต่างๆ ที่ใช้ในการจัดฟันแฟชั่นทั้งแบบติดแน่นกับฟัน และแบบถอดได้ ไม่ว่าจะเป็นเส้นลวด แบร็กเก็ต ยางจัดฟัน หรือวัสดุอื่นๆ เป็นวัสดุที่ไม่ได้มาตรฐานและไม่มีคุณภาพ อาจมีสารปนเปื้อนบางชนิด เช่น สนิม ปรอท ตะกั่ว โครเมียม  เป็นอันตรายต่อเนื้อเยื่อช่องปาก ฟัน เหงือก และกระพุ้งแก้ม รวมถึงเป็นพิษต่อร่างกาย วัสดุที่ไม่ได้มาตรฐานยังมีปัญหาเรื่องขนาดและความคงทน ทำให้อาจตกลงคอหรือหลอดลมอีกด้วย

เครื่องมือไม่สะอาด

เครื่องมือที่ใช้ในการจัดฟันแฟชั่นเสี่ยงไม่สะอาด ไม่มีการฆ่าเชื้อทั้งก่อนและหลังการใช้งาน รวมถึงมักผ่านการใช้งานมาอย่างหนักแต่ไม่มีการเปลี่ยนเครื่องมือเนื่องจากต้องการลดต้นทุน ความบกพร่องในสุขอนามัยทำให้คนที่เข้ารับการจัดฟันแฟชั่นมีความเสี่ยงที่จะเกิดอาการแพ้ หรือติดเชื้อในช่องปากและฟันได้ 

การจัดฟันโดยไม่ใช้ผู้เชี่ยวชาญ

ขอบอกก่อนว่าการจัดฟันโดยผู้เชี่ยวชาญ ถือว่าเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด ถ้าหากได้รับการจัดฟันโดยทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ นอกจากจะทำให้ฟันเรียงตัวสวยแล้ว ยังช่วยให้การบดเคี้ยวอาหารดีขึ้นอีกด้วย แต่การจัดฟันแฟชั่นนั้นทำโดยผู้ที่ไม่ใช่ทันตแพทย์ ไม่มีความรู้และความเชี่ยวชาญจริง จึงมักทำให้เกิดความผิดพลาดในการทำฟัน ส่งผลเสียที่อาจร้ายแรงถึงขั้นฟันล้มได้

ผลเสียจากการจัดฟันแฟชั่น

ผลเสียจากการจัดฟันแฟชั่น

สาเหตุหลักที่ทำให้จำนวนผู้จัดฟันแฟชั่นเพิ่มมากขึ้น และยังเป็นที่แพร่หลาย คือ สามารถหาซื้อได้ง่าย ทั้งจากเว็บไซต์ออนไลน์ โดยมีการขายลวดสำหรับจัดฟันในราคาถูก แต่ไม่ได้คุณภาพ และอาจปนเปื้อนสารพิษต่างๆ เป็นจำนวนมาก ซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ดังนั้น แม้ว่าการจัดฟันแฟชั่นจะมีค่าใช้จ่ายที่น้อยกว่าการจัดฟันทางทันตกรรม แต่ในระยะยาวจะสร้างความเสียหายให้กับฟันในระดับที่แก้ไขยาก ไม่ว่าจะเป็นอาการแพ้ การเกิดแผลอักเสบ ติดเชื้อ ฟันผุ รากฟันมีปัญหา หรือฟันล้มจนต้องถอนทิ้ง ซึ่งจะต้องใช้เวลาในการรักษานาน และมีค่าใช้จ่ายสูง ดังนั้น จึงควรทำการจัดฟันโดยทันตแพทย์ หรือผู้เชี่ยวชาญในการทำฟันเท่านั้น

อาการแพ้

ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง หอบหืด ใจสั่น หรือโรคที่เกี่ยวข้องกับหัวใจ รวมถึงผู้ที่มีอาการเลือดไหลง่าย แต่หยุดไหลยาก อาจมีอาการกำเริบซึ่งเป็นผลมาจากการจัดฟันแฟชั่นได้ ซึ่งอาจเกิดอาการแพ้ที่มาจากยาชา หรือวัสดุไม่ได้มาตรฐาน และมีสารพิษเจือปน ตลอดจนเครื่องมือที่ปนเปื้อน เพราะไม่ได้ฆ่าเชื้อ หรือทำความสะอาดเป็นอย่างดี กรณีนี้อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

แผลอักเสบและติดเชื้อ

การจัดฟันแฟชั่น ถือว่ามีความอันตรายเป็นอย่างมาก นอกจากความเสี่ยงที่จะเกิดจากอาการแพ้แล้ว อีกหนึ่งปัญหาที่พบเป็นประจำคือแผลอักเสบและติดเชื้อ โดยอาจเกิดขึ้นจากลวดที่ไม่ได้ผลิตมาเพื่อทำทันตกรรมอาจบาดกระพุ้งแก้มจนเป็นแผลเรื้อรัง กลายเป็นแผลอักเสบที่มีโอกาสเสี่ยงที่จะติดเชื้อ เสี่ยงต่อมะเร็งในช่องปาก วัสดุที่ไม่ได้มาตรฐานอื่นๆ ทำให้เหงือกอักเสบ ฟันผุ หรือเกิดโรคติดต่ออื่นๆ เช่น โรคตับอักเสบ ที่ส่งผลเสียต่อการทำงานของตับ และมีโอกาสที่เชื้อจะลุกลาม พัฒนาเป็นมะเร็งตับ หรือโรคติดต่ออื่นๆ ได้ เป็นต้น

ฟันล้ม ต้องถอนทิ้ง

อาการเหงือกอักเสบ แผลอักเสบ หรือติดเชื้อ ส่งผลให้เกิดอาการปวดฟัน ฟันผุ หรือฟันหัก ฟันเคลื่อน ฟันตาย รากฟันละลาย จนนำไปสู่ปัญหาฟันล้มตามมา และอาจต้องทำการถอนฟันที่มีปัญหาทิ้งทั้งหมด  

จัดฟันธรรมดาและจัดฟันแฟชั่นต่างกันหรือไม่?

จัดฟันธรรมดาและจัดฟันแฟชั่นต่างกันหรือไม่?

หลายๆ คนอาจจะเลือกจัดฟันแฟชั่น เพราะความอยากรู้อยากลอง เชื่อว่าทำออกมาแล้วดูสวยงาม แถมยังมีราคาไม่แพง และเข้าใจผิดว่ามีความปลอดภัย แต่อันที่จริงการจัดฟันทางทันตกรรมนั้นจะต้องอาศัยความชำนาญจากทันตแพทย์ในการตรวจฟันให้เรียบร้อยก่อนว่า ฟันของแต่ละคนนั้นมีลักษณะเป็นอย่างไรบ้าง เพื่อประกอบการตัดสินใจ และการวางแผนการรักษาว่าควรจะจัดฟันอย่างไรให้ดีต่อช่องปาก และฟันของคนไข้ 

ดังนั้น การจัดฟันธรรมดาและการจัดฟันแฟชั่นจึงต่างกันแน่นอน โดยการจัดฟันแฟชั่นไม่มีมาตรฐานและการวางแผนอย่างถูกต้อง ขณะที่การจัดฟันทางทันตกรรมมีความปลอดภัยมากกว่า แถมยังไม่ต้องกังวลว่าช่องปากจะมีการอักเสบ หรือติดเชื้อหรือไม่ และถ้าหากมีปัญหาเกิดขึ้นกับสุขภาพช่องปาก และฟัน ก็สามารถเข้ารับการรักษาได้อย่างทันท่วงทีด้วยเครื่องมือที่ได้มาตรฐาน พร้อมดูแลด้วยทันตแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญ เพื่อฟันที่เรียงตัวมีระเบียบ และสุขภาพอนามัยช่องปากที่ดี

สรุป

การจัดฟันแฟชั่น อันตรายต่อกระพุ้งแก้ม เหงือก  ช่องปาก รากฟัน โดยอาจไปจบที่ติดเชื้อในช่องปาก การต้องถอนฟันออกถาวร  ลามไปถึงปัญหาตับ หรือแพ้สารเคมีบางชนิดจนเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ นอกจากนั้น ยังเป็นเพียงการเอาเครื่องมือที่ผิดสุขลักษณะไปติดกับฟัน แต่ไม่สามารถช่วยรักษาหรือแก้ปัญหาการเรียงตัวของฟันได้ ดังนั้น เพื่อความปลอดภัยของสุขภาพช่องปาก การจัดฟันแต่ละครั้งจะต้องทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้ได้รับการรักษาฟันอย่างถูกวิธี มีการเรียงตัวของฟันที่เป็นระเบียบ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการบดเคี้ยวอาหาร และป้องกันความเสี่ยงปัญหาในช่องปากอื่นๆ นอกจากนี้ ใครที่อยากจัดฟันแต่ยังไม่แน่ใจว่าควรทำอย่างไร ทาง PLUS Dental ก็มีปรึกษาทันตกรรมจัดฟันกับทีมทันตแพทย์ได้ฟรีๆ คลายกังวลได้ แถมไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายอีกด้วย!